Statue of the historical Buddha Shakyamuni

Βουδισμός

Buddhism is the main religion in several East Asian countries. Since the early seventies, the profound Buddhist view with its vast number of methods has inspired and fascinated a growing number of people in Western cultures.

Ποιος ήταν ο Βούδας;

Ο πρίγκιπας Σιντάρτα Γκοτάμα γεννήθηκε το 560 π.Χ. στην πόλη Λουμπίνι της Βόρειας Ινδίας. Καταγόταν από την ευγενή κάστα των Σάκυα και σ’ αυτό οφείλεται το όνομά του «Σακυαμούνι». Μεγάλωσε σε περιβάλλον πλούτου, ομορφιάς και απολαύσεων και έλαβε υψηλή μόρφωση. Τα κείμενα τον περιγράφουν ψηλό, δυνατό με μπλε μάτια. Στην ηλικία των 29 ετών ήρθε για πρώτη φορά αντιμέτωπος με τη ζωή έξω από το παλάτι και συνειδητοποίησε ότι τα γηρατειά, η αρρώστια και ο θάνατος είναι συνυφασμένα με την ανθρώπινη ζωή και ότι τίποτα δεν διαρκεί για πάντα.

Έτσι εγκατέλειψε το παλάτι του αποφασισμένος να βρει τη μη παροδική, τη μόνιμη ευτυχία. Μετά από έξι χρόνια αναζήτησης, είτε με αυστηρό ασκητισμό είτε με μελέτη των καλύτερων φιλοσοφιών της εποχής, έφτασε στην Μποντγκάγια της Ινδίας. Εκεί, μέσα από βαθειά διαλογιστική απορρόφηση, αναγνώρισε τη φύση του πνεύματος και έφτασε στη φώτιση. Έγινε ένας «Βούδας», που σημαίνει «ο πλήρως αφυπνισμένος». Δίδαξε για 45 χρόνια, δίνοντας ο ίδιος το καλύτερο όνομα στις διδασκαλίες του: «Ντάρμα», που στα σανσκριτικά σημαίνει «Πώς είναι τα πράγματα». Πέθανε στην ηλικία των 80 χρόνων.

Τι διδάσκει ο Βούδας;

Ο Βουδισμός λοιπόν μπορεί να θεωρηθεί ως ένα σύνολο μεθόδων που οδηγούν τους ανθρώπους να βλέπουν τα πράγματα όπως είναι, στο εδώ και τώρα. Ο Βούδας μας διδάσκει, με αμεσότητα και σε συσχετισμό με την καθημερινή μας ζωή, τι είναι παροδικό και τι είναι διαχρονικά πραγματικό, αυτό που φέρνει τη μόνιμη ευτυχία. Με τον διαλογισμό, η διανοητική αυτή κατανόηση μετατρέπεται σε προσωπική εμπειρία η οποία ενσωματώνεται στη ζωή μας και γίνεται διαρκής.

Στον Βουδισμό δεν υπάρχουν δόγματα. Κυριαρχεί η κοινή λογική και ενθαρρύνεται η κριτική σκέψη. Ο ίδιος ο Βούδας είπε στους μαθητές του «να είναι ο φάρος του εαυτού τους» και στις 84.000 διδασκαλίες του ο καθένας μπορεί να ζητά και να βρίσκει αυτή που ταιριάζει στην ιδιοσυγκρασία του, απαντά στα ερωτήματά του και καλύπτει τις ανάγκες του. Ο στόχος των διδασκαλιών του Βούδα είναι η πλήρης ανάπτυξη του έμφυτου δυναμικού του σώματος, του λόγου και του πνεύματός μας.

Τι είναι το Κάρμα;

Το Κάρμα είναι μια βασική έννοια του Βουδισμού. Δεν σημαίνει πεπρωμένο, αλλά αιτία και αποτέλεσμα. Η ακριβής μετάφραση της σανσκριτικής λέξης είναι «δράση». Ο καθένας είναι υπεύθυνος για τη ζωή του και τη διαμορφώνει με τις σκέψεις, τους λόγους και τις πράξεις του, που αφήνουν «αποτυπώματα» στο πνεύμα (εντυπώσεις). Η κατανόηση αυτή καθιστά δυνατή τη συνειδητή συμπεριφορά για τη συσσώρευση θετικών εντυπώσεων, που οδηγούν στην ευτυχία και την αποφυγή μελλοντικής δυστυχίας. Το θετικό κάρμα μπορεί να ενισχυθεί με τα επιδέξια μέσα του Διαμαντένιου Δρόμου, ενώ το αρνητικό κάρμα μπορεί να αποδυναμωθεί.

Τι σημαίνει «Απελευθέρωση και Φώτιση»;

Απελευθέρωση είναι η αναγνώριση ότι το σώμα, οι σκέψεις και τα συναισθήματα βρίσκονται σε συνεχή μεταβολή και για τον λόγο αυτό δεν μπορούν να συγκροτήσουν ένα πραγματικό «εγώ». Με τον τρόπο αυτό παύει να βιώνει κανείς τον εαυτό του ως στόχο, πράγμα που αποτελεί και την αιτία για όλες τις δυστυχίες.
Η φώτιση είναι το επόμενο, τελικό βήμα. Εδώ το καθαρό φως του πνεύματος ακτινοβολεί μέσα από την κάθε εμπειρία. Δεν υπάρχει πια κανένας διαχωρισμός ανάμεσα στον βιωτή, στο αντικείμενο του βιώματος και στο βίωμα. Το πνεύμα απολαμβάνει κάθε στιγμή τις αυτοεκδηλούμενες ικανότητές του και είναι σε κάθε κατάσταση αβίαστο και αυθόρμητο.

Οι βουδιστικοί Δρόμοι

Ο Βούδας δίδαξε σε τρία διαφορετικά είδη ανθρώπων κι έτσι διαμορφώθηκαν τρεις βουδιστικοί δρόμοι ή κατευθύνσεις. Σ’ αυτούς που ήθελαν να αποφύγουν την προσωπική δυστυχία, έδωσε διδασκαλίες για το κάρμα και μεθόδους για την απόκτηση πνευματικής γαλήνης. Οι διδασκαλίες αυτές αποτελούν τον Μικρό Δρόμο (Χιναγιάνα ή Τεραβάντα).

Σε ανθρώπους που ενδιαφέρονταν περισσότερο για τους άλλους, έδωσε διδασκαλίες και μεθόδους για την ανάπτυξη του ελέους και της σοφίας, που συνιστούν τον Μεγάλο Δρόμο (Μαχαγιάνα).

Σε όποιους είχαν βαθιά εμπιστοσύνη στη βουδική τους φύση, έδωσε τις διδασκαλίες του Διαμαντένιου Δρόμου (Βατζραγιάνα). Εδώ ο Βούδας εμφανιζόταν με μορφές από ενέργεια και φως – σαν ολογράμματα – ή μετέδιδε τη φωτισμένη εμπειρία του για τη φύση του πνεύματος, δηλαδή τη Μεγάλη Σφραγίδα (Μαχαμούντρα).
Στον Διαμαντένιο Δρόμο του Βουδισμού μαθαίνει κανείς να βιώνει τον κόσμο από μια πλούσια και αυτοαπελευθερωτική θεώρηση. Η εφαρμογή των μεθόδων παράγει ένα βαθύ εσωτερικό πλούτο. Αυτό οδηγεί σε μια κατάσταση αταραξίας και αυθεντικότητας, μέχρι τελικά να εκδηλωθεί κάθε φωτισμένη δραστηριότητα του πνεύματος.